У пятніцу раніцай ён выйдзе з дому і адправіцца ў вялікі сьвет. Яго чакае Пекін. У гэтым годзе засталося ўсяго шэсьць рэйтынгавых турніраў, і China Open – самы вар’яцкі з іх. «Зьвернутыя на снукеры». Тут дагэтуль часу васьмідзесятыя, Чэс і Дэйв на вяршыні чартаў, а Кірк Стывэнс па-ранейшаму крут. Стывэн Магуайр ўжо раз дзесяць бываў у гэтай часавой завесе, але ўсё яшчэ спрабуе прывыкнуць. Людзі выстройваюцца ў чаргу, каб узяць яго аўтограф, а ён думае: «Чаму?». Бо ён не Джон Хігінс і не Роні О`Саліван.

Другі нумар сусьветнага рэйтынгу сядзіць практычна дома, у выдатным новым снукерным клюбе «Q» на поўдні Глазго, і хоча расказаць, як Пекін пашырыў яго кругагляд, як ён пабываў у Забароненым Горадзе і Летнім Палацы, гуляў па плошчы Цяньаньмэнь і ўздымаўся на Вялікую Сьцяну. Ён бы хацеў і гэта расказаць, і многае іншае – але не можа. Таму што на самой справе ён сядзеў у нумары, пакуль не прыходзіў час гуляць. Гатэль-снукер-гатэль – і потым дадому. Вось так усё адбывалася. Такое жыцьцё.

«Кожны год я кажу адно і тое ж: я схаджу паглядзець Сьцяну. Але па прыбыцьці ты змучаны пералётам. Гуляеш і прайграеш. Можна выпіць у гатэлі з астатнімі хлопцамі. Можа быць, згуляць у карты. Я зьбіраюся як-небудзь ўзяць з сабой Шэран [жонку], каб яна паглядзела, што гэта такое. Думаю, яна лічыць, што я там забаўляюся, але я вам скажу – гэта зусім не весела».

Кітай жыве па ўласных законах.

«Гледачоў шмат і яны вельмі гучныя. Яны ўсё вісяць на тэлефонах, балбочуць пра ўсё на сьвеце, і гэта не сконьчваецца. Рэфэры спрабуюць з усіх сіл іх уціхамірыць, але тыя ў асноўным не слухаюць. Ды яны не могуць пачуць – занадта занятыя балбытнёй па тэлефоне. У мінулым годзе быў выпадак, я гуляў з Роні ў паўфінале. Роні там мега-зорка. У нас была нічыя, 5/5, я зрабіў дрэнны отыгрыш і пакінуў біток на ўдары, і вось я думаю: «Роні тут набярэ як мінімум 40 ачкоў і выйграе матч». А яны пачалі апладзіраваць. Гэта апошняе, што табе трэба. Апладысменты і ўсё такое. Яны нічога дрэннага не мелі на ўвазе. Проста яны любяць Роні, там нельга нічога прымаць блізка да сэрца, проста трэба неяк выкручвацца».

Выкручвацца. Так, гэта дакладна. Ён увесь мінулы год гэтым займаўся. Выкручваўся ад абвінавачванняў у дагаворным матчы, якое вісела над галавой, і гэта было самае сур’ёзнае з усіх расследаваньняў у гісторыі снукера.

Можа быць, вы ведаеце гэтую гісторыю. Перад матчам Магуайра з Джэмі Бэрнэтам на Чэмпіянаце Вялікабрытаніі 2008 букмекеры адзначылі нейкія незвычайныя стаўкі на гэты матч, асабліва на рахунак 9/3 на карысць Магуайра, як у выніку і атрымалася. Абодвух гульцоў выклікалі і дапыталі. А потым? Нічога. Расследаваньне ў працэсе, гэта ўсё, што ён ведае. І ён сам ужо некаторы час у падвешаным стане. Хацелася б яму ведаць, калі гэта сконьчыцца, але пакуль што нічога не вядома.

«Ужо больш за год мінула. Я не ведаю нічога звыш таго, што напісана ў газэтах. Нічога не чуў. Я стараюся пра гэта не думаць, таму што ў адваротным выпадку падсяду на антыдэпрэсанты, разумееце, аб чым я? Я працягну гуляць, і ўсё гэта ў рэшце рэшт само ўтрасецца. Я проста чакаю не дачакаюся тэлефоннага званка, аб тым, што ўсё скончана. Калі прынясуць прабачэньні – будзе даволі міла. Разумееце, вось ты выйграен снукерны матч, але людзі не хочуць гаварыць аб гэтай гульні. Яны пытаюцца: «Што там з мінулага года робіцца?» – А я не ведаю. Ты кажаш: «Я, наогул, сёньня нармальна гуляў, і матч быў добры, вось». Але ўсё заўсёды зварочваецца на іншую тэму. Паліцыя задавала мне ўсе гэтыя пытаньні, я на ўсе адказаў праўдзіва. Не ведаю, што яшчэ сказаць. Вось так».

Мала ў якім выглядзе спорту галоўныя дзеючыя асобы столь шчыра расказваюць аб усіх іх складанасьцях і супярэчнасьцях. Гульня такая, снукер. Гэтыя хлопцы нічога не хаваюць дзеля таго, каб лепш выглядаць. Калі на іх нешта цісьне – яны гэта прызнаюць. Яны будуць біць сябе на вашых вачах, і ні адзін піяршчык іх не спыніць. Іх не ўцягнуць ва ўсялякія футбольныя штучкі. Няма тут агульных вобразаў, няма ўсялякай дуры ў стылі «прымадонны». Што вы зможаце ўбачыць у гэтым сьвеце, так гэта крыху рэальнасьці.

У клюбе «Q» на стале узвышаецца кубак Чэмпіянату Сьвету. Гэта той прыз, які хоча ўзяць Стывэн Магуайр. Яму 29 год і ён кажа, што думаў, да гэтага ўзросту ўжо выйграе яго. Раз ці два ён быў блізкі. Не ў фіналах, але шанцы былі.

«Ведаеце, часам я яго пагарджаю. Яго ненавідзіш за тое, што ён з табой робіць. У паўфінале супраць Джона [Хігінса, 2007] я падышоў бліжэй за ўсё, у тым годзе я ўсё рабіў правільна. Я пайшоў наперад, 14/10 ў матчы да 17-ці перамог. Ён вырваўся на апошнюю сэсію як цягнік і зрабіў мяне. Праз год у чвэрцьфінале супраць Джо Пэры было яшчэ горш. Я ніколі не ставіўся да яго з той павагай, з якой варта было б. За год да таго я гуляў з ім і перамог 10/2, так што ўжо ў думках прайшоў чвэрцьфінал і думаў аб паўфінале, з кім, магчыма, буду гуляць. Але ён добры гулец, Джо Пэры, і я не мог яго «скінуць». Я проста думаў, што адарваўныся выйграю, у любую хвіліну, а на самой справе: «Што адбываецца? Я павінен быў скончыць яшчэ час назад». Даходзіць да 12/12, я губляю магчымасьць у фінальным раўндзе – і раптам я выбываю з гульні. Але я заслугоўваў паразы. Улічваючы, як я паставіўся да гэтага матчу – заслугоўваў».

Усяго месяц да Крусібла. Настаў час снукера. І, можа быць, час Бары Хірна. На гэта Магуайр ў любым выпадку спадзяецца. Хірн павінен усё ўскалыхнуць, як новы бос спорту.

«Я з Бары, без пытаньняў. Паслухайце, я проста з розуму схадзіў з-за таго, што рабілася. У нас шэсьць турніраў. Шэсць! І ў такіх выпадках першыя пару раўндаў не ў цацкі гуляюць. Так што мы атрымалі нашмат менш шанцаў зарабіць і нашмат больш сур’ёзных супэрнікаў. Гэта вялікі ціск».

Адна з самых мяцежных ідэй Хірна – аднафрэймавы турнір, у якім кожны прайграўшы павінен будзе сысьці са сцэны праз «алею паразы».

«Я чуў толькі тое ж, што і вы. Калі ты прайграеш, то павінен будзеш сысьці, а цябе закідваюць гразьзю, что-то ў такім духу. Слухайце, такая штука прыцягне гледачоў. Хочацца ж ўбачыць, як Роні закідваюць гразьзю. Уласна, гэта ашасьціла б публіку. Я згодны. Я згодны паспрабаваць шмат».

«Бары прыйшоў пагутарыць з намі ў студзені. Я мог бы гадзінамі яго слухаць. Шчыра кажучы, гэта адзінае, што заставалася – слухаць яго, таму што ўставіць слова было немагчыма. Ведаеце папярэдні «рэжым»? Ні разу ў жыцьці іх не бачыў. Ніводнага. А калі Бары стаў старшынёй, ён садзіцца побач з намі, і гэта ўжо прагрэс. Мне гэта падабаецца. Не ведаю, ці зможа ён усё перавярнуць, але я ведаю, што ён сапраўды пастараецца. Ужо кажуць аб тым, што адбываецца. І я гатовы адпраўляцца ў шлях».

Наступная прыпынак – нумар у Пекіне. Потым Крусібл. Гэта не асабліва весела, але ён не прамяняў бы яго ні на што ў сьвеце.

Паводле top-snooker.com

* Няважна, наколькі нізка ты ўпаў, важна тое, наколькі высока ты здолееш падняцца.

Пітэр Эбдан (Peter Ebdon) нарадзіўся 27 жніўня 1970 года ў Кэтэрынгэ, графства Нортгэмптаншыр, Англія. Стаў чэмпіёнам сьвету ў 2002 годзе, быў фіналістам ў 1996-м і 2006-м. Таксама зьяўляецца пераможцам каля 10-і іншых прафэсыйных турніраў. На яго ліку ужо больш за 270 сэнчуры-брэйкаў, што зьяўляецца шостым паказчыкам за ўсю гісторыю гульні. Напрацягу больш за 15 год ён уваходзіць у Топ-16 сусьветнага рэйтынгу. За свой грунтоўны падыход да гульні і цьвёрды характар Пітэр Эбдан атрымаў мянушку «Сіла».

Апошнім часам у яго гульні адзначалася некаторая хісткасьць і нестабільнасьць. Аднак дзякуючы свайму моцнаму характару Пітэр зноўку набірае абароты. Апошнія радкі хіта Фрэдзі Мэркуры лепш за ўсё характаразуюць сучасны настрой гэтага гульца:

«Nothing really matters,
Anyone can see,
Nothing really matters,
Nothing really matters to me…»

Хутка Рітэр Эбдан адправіцца на Адкрыты чэмпіянат Кітая, а ў красавіку – на Чэмпіянат Сьвету ў Шэфілд. Як заяўляе сам гулец, які ў сапраўдны момант занесены толькі 18-м у папярэдні рэйтынг: «Нічога зараз не мае значэньне – нічога. Адзінае ў чым я зараз зацікаўлены – гэта захаваньне сваёй пазіцыі ў Топ-16». Зараз Эбдан як ніколі адчувае пагрозу вылету са снукернай эліты.

«Я вельмі ганаруся тым, як шмат год я быў у першых шэрагах. Таму я хачу захаваць гэты стан, бо так лягчэй прасоўвацца ў снукеры. На мой погляд, толькі Стывен Хэндры, Джон Хігінс і Роні О’Саліван маюць лепшыя або параўнальныя са мною дасягненьні ў эліце. Я выйграў Skoda Grand Prix у 1993. Акрамя таго ў 2009-м – за мною перамога ў China Open. Гэта даволі ўражваючыя перамогі».

У тым годзе ў трохразовага фіналіста Чэмпіянату Сьвету быў падобны настрой: «Дванаццаць месяцаў назад я ведаў аб наступствах ў выпадку непераканаўчай гульні на China Open ці Чэмпіянаце Сьвету. Аднак, нягледзячы на ўсю бязладзіцу ў прыватным жыцьці, у мяне ўсё ж такі атрымалася настроіць свае думкі на тое, што мне трэба было неабходна. Тады я быў гатовы зрабіць усё, што заўгодна, каб застацца ў Топ-16. Зараз я адчуваю, што псіхалягічна я больш моцны, маё імкненьне да пасьпяховай гульні большае, чым у маіх супэрнікаў. Гэта моц, на якую я абапіраўся ў цяжкія часы. Яна была неабходна мне раней, яна неабходна мне зараз. Год таму, абставіны складаліся на маю карысьць: я выйграў China Open, атрымаўшы перамогу ў фінале над самім Джонам Хігінсам. Ужо праз некалькі тыдняў ён стаў зноў чэмпіёнам сьвету, таму я вельмі ганаруся той сваёй перамогай. Калі ж прыйшоў час выступаць на Крусібл, я пнражываў не лепшы час. Мне падавалася, што я так шмат пакінуў у Кітае, што мне ўжо нічога не засталося для новага змаганьня. Зараз у мяне ёсьць яшчэ два шанцы вярнуць сабе месца ў Топ-16, я намераныімі скарыстацца».

Шмат гульцоў згубіўшы сваё месца ў Топ-16 не могуць потым вярнуцца ў эліту і могуць удзельнічаць толькі ў кваліфікацыённых турнірах.

«Калі кваліфікацыённыя гульні – гэта тое, чым я павінны заняцца, то хай гэта будзе так. Аднак гэта мне не па душы. Я дагэтуль упэўнены, што я гулец, які варты таго, каб выступаць у турнірах высокага кляса. Я вельмі добра адгуляў у Лізе Чэмпіёнаў некалькі тыдняў таму, трапіў у пару паўфіналаў і нават у фінал, аднак так нічога і не выйграў. Нягледзячы на адсутнасьць перамог, якасьць гульні была на ўзроўні, я нават зрабіў серыі па 130 і 140 ачкоў. Канкурэнцыя была вельмі высокай, а я даказаў, што ўсё яшчэ магу быць канкурэнтнавартым у такой гульні».

Ёсьць тыя, хто прымяняе да Пітэра Эбдана тэрмін «bouncebackability» («адскокваемасьць»). У Амерыцы так кажуць пра гульцоў, што здолелі дасягнуць пасьпяховых вынікаў пасля доўгага часу наўдач. У Пітэра Эбдана за кар’еру было некалькі такіх «адскокаў». Пры чым няўдачы мелі дваякі характар: не шанцавала на стале, не шанцавала ў прыватным жыцьці.

«Шырокую агалоску атрымалі мае праблемы ў прыватным жыцьці», — з крыўдай узгадвае 39-і гадовы гулец.

«Было некалькі вельмі непрыемных момантаў за апошнія два гады, сямейныя праблемы вельмі ўздзейнічалі на мяне. Калі шчыра, я вельмі доўга не мог акрыяць. Рэчы, якія так шмат для мяне значылі, перасталі існаваць, у гэты час нават не хацелася браць кій у рукі. Гэта шчэ больш растрайвала мяне, бо дагэтулт я мог і хацеў гуляць у снукер заўжды, нягледзячы на абставіны. Я не адмаўляю, што быў зусім зломленым і некаторы час не надаваў увагі трэніроўкам. Увесь мой вопыт зышоў на нет, я проста не здольны быў сабраць мыслі, каб вызначыць для сябе, як жыць далей», — са шчырасьцю ў голасе прызнаўся Эбдан.

«На шчасьце, я здолеў перамагчы сябе, праўда, прайшоў доўгі перыяд узнаўленьня. Я сустрэў дзеўчыну па імені Нора. Зараз мы разам. Дзякуючы ёй я зноўку ў шэрагу. Зараз у мяне ўсё наладзілася – і ў гульні, і дома. Я заўжды дзейнічаў па прымаўцы – «няважна, наколькі нізка ты ўпаў, важна тое, наколькі высока ты здолееш падняцца». Мая мэта – падняцца даволі высока».

Новыя адносіны накіравалі Эбдана ў патрэбнае рэчышча, яны таксама паспрыялі зьмене месца жыхарства. Зараз Пітэр Эбдан жыве ў Цэнтральнай Эўропе.

«Так, я жыву ў Будапэшце», — усьміхаецца Пітэр. «Гэта, канешне, вельмі адрозніваецца ад таго, да чаго я прывык, але некаторыя перамены вельмі прыемныя».

Пакуль на сусьветнай арэне не бачна вэнгэрскіх снукерыстаў, Пітэр Эбдан не губляе часу і ўпарта рыхтуе сабе глебу для эфектыўных трэніровак.

«У наступным сэзоне я ўсталюю дома снукерны стол. Пакуль што больую частку трэніровак я правожу ў Вялікабрытаніі ў шэфілдскай Акадэміі. Ёсьць шмат гульцоў, якія жадаюць папрактыкавацца са мною, так што ў пляне трэніровак усё выдатна».

Паводле 110sport.tv

Снукер – інтэлектуальная гульня, якая мае ўласны сьпіс турніраў. Ёсьць прафэсыянальныя і аматарскія спаборніцтвы. Прафесыянальныя падзяляюцца на рэйтыгавыя і не рэйтынгавыя.

Дзейсныя рэйтынгавыя турніры:

Snooker World Championship / Чэмпіянат Сьвету (з 1973/74 гг.)
Рэйтынгавыя ачкі:
пераможца – 10000
фіналіст – 8000
паўфіналіст – 6400

UK Snooker Championship / Чэмпіянат Великабрытаніі (з 1984/85)
Рэйтынгвавыя ачкі:
пераможца – 7500
фіналіст 6000
паўфіналіст – 4800

Grand Prix / Гран-пры (з 1982/83)
Рэйтынгавыя ачкі:
пераможца – 6250
фіналіст – 5000
паўфіналіст – 4000

Welsh Open / Адчынены чэмпіянат Уэльса (з 1991/92)
Рэйтынгавыя ачкі:
пераможца – 5000
фіналіст – 4000
паўфіналіст – 3200

China Open / Ачынены чэмпіянат Кітая (з 2004/05)
Рэйтынгавыя ачкі:
пераможца – 5000
фіналіст – 4000
паўфіналіст – 3200

World Snooker Roewe Shanghai Masters / Шанхай Мастэрс (з 2007/2008)
Рэйтынгавыя ачкі:
пераможца – 5000
фіналіст – 4000
паўфіналіст – 3200

Bahrain Snooker Championship / Чэмпіянат Бахрэйна (з 2008 г.)
Рэйтынгавыя ачкі:
пераможца – 5000
фіналіст – 4000
паўфіналіст – 3200

Дзейсныя нерэйтынгавыя турніры (некаторыя з іх):

The Masters / Мастэрс

Snooker Premier League / Прэм’ер-ліга

Malta Cup / Кубак Мальты

6 Reds World Championship / Чэмпіянат Сьвету пры 6 чырвоных шарах

World Series of Snooker / Сусьветныя снукерныя серыі

і інш.